ارزیابی و درمان نارسایی زودرس تخمدان

نارسایی زودرس تخمدان (POI: Premature Ovarian Insufficiency) حالتی است که در آن عملکرد تخمدان‌ها پیش از سن ۴۰ سالگی مختل می‌شود و با توقف یا کاهش تخمک‌گذاری و کاهش تولید هورمون استروژن همراه است.

اگرچه علائم این بیماری گاهی با علائم یائسگی اشتباه گرفته می‌شود، اما نارسایی زودرس تخمدان و یائسگی دو وضعیت کاملاً متفاوت هستند.

تفاوت نارسایی زودرس تخمدان با یائسگی زودرس

افراد مبتلا به نارسایی زودرس تخمدان ممکن است برای سال‌ها به‌صورت نامنظم پریود شوند و حتی در برخی موارد امکان بارداری وجود دارد؛ در حالی که در یائسگی زودرس، قاعدگی به‌طور کامل قطع شده و بارداری امکان‌پذیر نیست.

علل نارسایی زودرس تخمدان

• عوامل ژنتیکی و مشکلات کروموزومی
• سندرم ترنر
• سندرم ایکس شکننده (Fragile X Syndrome)
• آسیب به تخمدان‌ها در اثر جراحی یا برداشتن آن‌ها
• شیمی‌درمانی و رادیوتراپی
• اختلالات خودایمنی
• اختلالات تیروئیدی
• مصرف سیگار و قرار گرفتن در معرض سموم مانند آفت‌کش‌ها
• برخی عفونت‌های ویروسی
• عوامل ناشناخته

در صورتی که نارسایی تخمدان در سنین بسیار پایین رخ دهد، احتمال نقش عوامل ژنتیکی بیشتر مطرح می‌شود.

علائم و عوارض نارسایی زودرس تخمدان

• بی‌نظمی یا قطع موقت قاعدگی
• ناباروری
• گرگرفتگی و تعریق شبانه
• خشکی واژن و خشکی چشم
• اختلالات خواب و کاهش تمرکز
• پوکی استخوان
• اختلالات خلقی، افسردگی یا اضطراب
• کاهش میل جنسی
• افزایش خطر بیماری‌های قلبی

تشخیص نارسایی زودرس تخمدان

• انجام ارزیابی‌های هورمونی
• سونوگرافی لگن و تخمدان‌ها
• انجام کاریوتایپ برای شناسایی ناهنجاری‌های ژنتیکی

درمان نارسایی زودرس تخمدان

درمان نارسایی زودرس تخمدان بر اساس شکایت اصلی بیمار، شدت علائم و شرایط فردی انجام می‌شود و می‌تواند شامل رویکردهای حمایتی، هورمونی و پیگیری‌های منظم باشد.